Bestuurders en toezichthouders VG-instellingen moeten aan de slag met verder ontwikkelen ouderenbeleid

Achtergrond onderzoek
De levensverwachting van mensen met een verstandelijke beperking neemt toe. Uit onderzoek blijkt dat zij gemiddeld eerder met vergrijzingproblematiek te maken krijgen. Bij het ouder worden krijgen zij te maken met veranderende mogelijkheden, beperkingen, wensen en behoeften. Om hierop te anticiperen heeft Kansplus/VraagRaak een inventariserend onderzoek uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek is in maart 2011 een rapport geschreven met een rijkdom aan gegevens en ideeën. Het onderzoek is dus zeker van belang voor de verstandelijk gehandicaptensector. KansPlus/VraagRaak gaat nu een toegankelijke handreiking en wegwijzer maken voor naastbetrokkenen en de medezeggenschapsorganen. Met behulp hiervan kunnen de naastbetrokkenen op een systematische wijze de noodzakelijke aanpassingen in de zorg- en dienstverlening voor hun familielid (bijvoorbeeld bij de zorgplangesprekken) aan de orde stellen. De medezeggenschapsorganen kunnen de handreiking en wegwijzer gebruiken om het beleid waar nodig te beïnvloeden.

Een greep uit de uitkomsten:

  • In zorgplannen wordt vaak onvoldoende ingespeeld op de snel veranderende zorgvraag bij ouder worden: meer dan de helft van de respondenten geeft aan dat hierover geen afspraken in het zorgplan staan.
  • Familieleden geven aan dat verhuizing van hun kind, broer of zus, op latere leeftijd een grote emotionele impact heeft. Het vraagt veel van het aanpassingsvermogen om met een verhuizing of een nieuwe woonomgeving om te gaan. Het behoud van sociale contacten is essentieel.
  • De respondenten geven uitdrukkelijk aan dat het voor de ouder wordende mensen van groot belang is dat zij betrokken blijven bij een sociaal netwerk door deelname aan maatschappelijke en sociale activiteiten. Instellingen moeten hier meer invulling aan geven.
  • Het merendeel van de respondenten heeft de indruk dat hun ouder wordend kind, broer of zus een sociaal en emotioneel veilig gevoel ervaart in de woonsituatie. Gezien de vele discussies over veiligheid is dit een belangrijk gegeven. De rapporteurs tekenen daarbij wel aan dat dit niet wil zeggen dat de veiligheid ook daadwerkelijk voldoende is. Familieleden doen dan ook de nodige suggesties als: -zoek tijdig oplossingen voor grensoverschrijdend gedrag van medebewoners, -zorg voor privacy, zorg voor veiligheidsmaatregelen, -medewerkers behoren cliënten een veilig gevoel te geven door hun houding en woordgebruik, -kijk goed naar de samenstelling van de groep en naar de woningindeling, -zorg voor voldoende nachttoezicht.”

KansPlus/VraagRaak
Dit inventariserend onderzoek is uitgevoerd door KansPlus, Belangennetwerk Verstandelijk Gehandicapten en door VraagRaak, steunpunt medezeggenschap van Kansplus. KansPlus streeft naar een waardevol leven voor mensen met een verstandelijke beperking. De kwaliteit van leven staat centraal. VraagRaak richt zich op de ondersteuning van de medezeggenschap van cliëntenraden. Het onderzoek is mede tot stand gekomen dankzij de financiële ondersteuning van de koepelorganisatie Platform VG.

Klik hier om het rapport te downloaden.