Voortgang invoering Wmcz 2018

De invoering van de Wmcz 2018 (Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018) laat lang op zich wachten, maar er zit voortgang in.
Tijdens de procedurevergadering van de vaste Commissie van VWS van de Tweede Kamer van 4 juli jl. is het wetsvoorstel van Minister Bruno Bruins van VWS (van eind december jl. en eind juni jl. nog weer gewijzigd door de Minister) aangemeld voor plenaire behandeling door de Tweede Kamer.
KansPlus, LOC, LSR, en NCZ hebben de Vaste Commissie van VWS op 2 juli via een gezamenlijke brief gevraagd om het wetsvoorstel zo spoedig mogelijk na het zomerreces te behandelen en te streven naar goedkeuring door de Kamer voor het einde van 2018.

Minister Bruno Bruins heeft de nota naar aanleiding van het verslag en de nota van wijziging (wijzigingen op het wetsvoorstel van december jl.) eind juni getekend en aan de Tweede Kamer gestuurd.
De nota naar aanleiding van het verslag is een reactie van de minister op de vragen van de leden van de diverse Kamerfracties over het voorstel Wmcz 2018. De nota van wijziging bevat een beperkt aantal inhoudelijke en technische wijzigingen van het voorstel voor Wmcz 2018 van eind december jl. De belangrijkste wijzigingen laten we hieronder de revue passeren. Over het gehele wetsvoorstel hebben wij u reeds in het verleden geïnformeerd.

Kosten juridische bijstand bij geschillen die voorgelegd worden aan commissie van vertrouwenslieden (LCvV)

In de nieuwe bepalingen van eind juni is opgenomen dat ‘het voorleggen van een geschil aan een commissie van vertrouwenslieden’ vervangen wordt door ‘het voorleggen van een geschil of een verzoek aan een commissie van vertrouwenslieden’. Dit kan worden gezien als een technische wijziging. De toevoeging “of een verzoek” slaat op de mogelijkheid van een cliëntenraad om naast het voorleggen van een geschil ook een verzoek te doen voor bemiddeling. Dit was al wel genoemd in de Memorie van Toelichting en in een artikel.

Verder is opgenomen dat de kosten van juridische bijstand voor het voorleggen van een geschil of een verzoek om bemiddeling aan de commissie niet voor rekening komen van de instelling. Het is mogelijk om hiervan af te wijken als de cliëntenraad en zorginstelling dit gezamenlijk afspreken. Men wil hiermee onnodige juridisering voorkomen. Indien er een blijvend geschil is nadat de commissie haar oordeel heeft uitgesproken kan een vervolgstap worden gezet richting de kantonrechter. Daarbij regelt de Wmcz 2018 dat de cliëntenraad dan wel een beroep kan doen op juridische bijstand die bekostigd dient te worden door de zorginstelling.

KansPlus acht dit een belangrijke verslechtering van het aangepaste wetsontwerp in vergelijking met het wetsontwerp van december jl. De WMCZ, de toelichting die uit de Memorie van Toelichting, de behandelingsgeschiedenis Eerste en Tweede Kamer en de uitgebreide jurisprudentie van de LCvV, kantonrechters, Gerechtshoven en Hoge Raad, alsmede latere uitleggen van de bewindslieden  over een periode van 21 jaar is een complex gebeuren geworden.  Dat is bepaald niet te overzien voor de meeste cliëntenraden. Zeker wanneer we weten dat instellingen veelal wel  over interne deskundigen  beschikken en ten overvloede externe betaalde bijstand kunnen inroepen (hetgeen ook daadwerkelijk gebeurt). Zorgorganisatie en cliëntenraad worden op deze wijze ongelijk behandeld, terwijl het wetsontwerp juist een versterking van de positie van cliëntenraden beoogt.

Ongevraagd advies

Een instelling kan een ongevraagd advies over een onderwerp waarover instemmingsrecht geldt (nadat zij daar minstens eenmaal en gemotiveerd met de cliëntenraad heeft overlegd) naast zich neerleggen.  De instelling krijgt ook het recht om de commissie te benaderen.

Instellingen voor langdurig verblijf

Voor cliëntenraden in de langdurige zorg gelden extra verplichtingen op het gebied van de medezeggenschap. In het vorige wetsvoorstel Wmcz 2018 werd aangegeven dat dit geldt voor instellingen die zorg bieden aan cliënten ‘die in de regel langer dan een half jaar verblijven’. Deze bepaling is om technische redenen vervangen . De wet gaat nu gelden voor voor alle instellingen die erop zijn ingericht cliënten langdurig te laten verblijven.

KansPlus zal de ontwikkelingen kritisch blijven volgen en hoopt de Wmcz 2018 nog dit jaar door de Tweede Kamer zal worden vastgesteld en spoedig daarna door de Eerste Kamer.

Update: De Wmcz 2018 staat op de agenda voor plenair debat in de Tweede Kamer op 10 september a.s.