LNKO en IGBTS Protesten hebben succes (10-03-2010)

Protesten door groepen van ouders binnen instellingen hebben ertoe geleid dat plannen tot opheffing van terreinbescherming en gedwongen deconcentraties konden worden gestopt.

Het heeft zin om je stem te laten horen!

Geachte heer, mevrouw,

Er is veel discussie in en over de gehandicaptenzorg. Voor een deel kunt u daarover lezen in de mails van het Landelijk Netwerk Kritische Ouders (LNKO) en de Initiatiefgroep Beschermd Terrein Sherpa (IGBTS), voor een deel in diverse tijdschriften. Ook de media hebben de laatste jaren veel aandacht hier aan besteed.

Belangrijk onderwerp van discussie is de ‘vermaatschappelijking van de zorg’, ook wel ‘Community Care’ genoemd. Dat is de stroming die ervoor pleit dat instellingen worden gesloten, gehandicapten gaan wonen onder de ‘gewone mensen’ en gebruik maken van dezelfde voorzieningen als zij.

Deze stroming is grotendeels door de toenmalige Federatie van Ouderverenigingen en het Ministerie van VWS ingezet en is overgenomen door de instellingsleidingen, nu zo’n 15 jaar geleden. In dezelfde periode zijn veel besturen en directies van instellingen vervangen, zijn instellingen gefuseerd, en is er een daadwerkelijk begin gemaakt met het ‘uitplaatsen’ van verstandelijk gehandicapten.

Al vrij snel nadat deze stroming begon, kwamen er protesten van ouders. Zij bleken er geen voorstander van te zijn dat instellingen gesloten werden en voorzieningen voor hun kinderen werden opgeheven. Veel ouders hadden zelfs onoverkomelijke bezwaren. Het Landelijk Netwerk Kritische Ouders (LNKO) heeft bij deze protesten een voortrekkersrol gespeeld. Het LNKO zocht contact met Kamerleden en de pers, en weldra kwamen de eerste berichten naar buiten over het niet-slagen van projecten waarbij bewoners in woonwijken werden geplaatst.

Er waren en zijn natuurlijk ook voorbeelden waarbij dit wél lukte. Die voorbeelden vallen natuurlijk toe te juichen: het is fantastisch als blijkt dat een gehandicapte zich goed voelt in een wijk en daar integreert.

Maar helaas overheersen de negatieve ervaringen. De laatste vijf jaar zijn verschillende wetenschappelijke, onafhankelijke onderzoeken uitgevoerd waaruit steeds weer blijkt dat gehandicapten niet integreren in een wijk. Zij vereenzamen er vaak en komen soms niet meer buiten, ook omdat het personeel sterk is teruggebracht. Wij hebben al diverse malen aandacht besteed aan dit onderzoek, dus dat hoeven we hier niet verder te herhalen. Daarnaast kwamen de media ook met veel schrijnende berichten over vereenzaming, gepeste verstandelijk gehandicapten, en directies die zich niets aantrekken van redelijke bezwaren..

Er zijn dan ook binnen verschillende instellingen groepen ouders opgestaan, en deze groepen hebben de afgelopen jaren diverse successen geboekt. Dat plannen tot opheffing van het beschermde terrein of gedwongen deconcentraties met succes geheel of grotendeels werden gestopt is bekend van Ursula, Hendrik van Boeijenoord, Twentse Zorgcentra, De Lathmer, De Donksbergen en Den Berg.

Bij Ursula werd in 1997 het plan voor een woonwijk van de gemeente ingetrokken door bezwaren van de oudervereniging.

Bij Hendrik van Boeijenoord bestond begin 2000 het plan om het beschermde terrein te sluiten en alle bewoners te huisvesten in z.g. GIDS woningen (Gewoon In De Samenleving). Door inzet van de Werkgroep “Verontruste ouders bij Hendrik van Boeijen” verdween dit plan van tafel.

In april 2007 kwam het bericht dat de Twenste Zorgcentra bewoners vanuit de wijk terughaalde naar het instellingsterrein omdat integratie niet lukte en de bewoners maar al te graag terug wilden (zie bijgevoegd artikel Twentse zorgcentra april 2007). Bij deze instelling is dus zeer goed geluisterd naar het protest van de ouders.

In februari 2008 kwam het bericht dat instelling De Lathmer het opheffen van het instellingsterrein had stopgezet, ook vanwege de negatieve berichten over het uitplaatsen van verstandelijk gehandicapten. (zie bijgevoegd krantenbericht Lathmer februari 2008).

Bij De Donksbergen had het bestuur van de overkoepelende zorgaanbieder het plan om het beschermde terrein een andere bestemming te geven. Dit gaf aanleiding tot oprichting van het Platform Kritische Donkbergen-ouders (PKDo) dat zich inzette voor behoud van het terrein. In mei 2006 werd met de Raad van Bestuur overeenstemming bereikt dat het beschermde terrein beschikbaar zou blijven voor de bewoners.

Den Berg kwam in de jaren negentig te vallen onder Arduin. Arduin had met Den Berg dezelfde plannen voor volledige deconcentratie als met het voormalige Vijvervreugd. Door verzet van ouders en personeel werd in 2000 de verbinding met Arduin beëindigd.

Dankzij druk vanuit de ouders, maar ook door mensen als bijvoorbeeld professor Evelien Tonkens, (voormalig lid van de Tweede Kamer voor Groen Links) en Sineke ten Horn, (voormalig directeur Eemeroord en nu Eerste-Kamerlid voor de SP) is de verplichting in de wet opgenomen om eerst een leefwensenonderzoek te houden voordat er grootschalige veranderingen en uitplaatsingen op instellingsterreinen worden doorgevoerd, en bestaat die verplichting voort tot op de dag van vandaag.

Bovengenoemde voorbeelden laten zien dat het nut heeft om te protesteren als er plannen worden gemaakt die niet in het belang zijn van de bewoners. Het heeft in diverse instellingen effect gehad.

Wilt u reageren? Graag!

Piet Schuerman
LNKO

Marijke Malsch
IGBTS

Geplaatst 16-03-2010 door LNKO, Piet Schuerman