Cliëntondersteuner

Zowel in de WMO als in de WLZ is vastgelegd dat mensen met een beperking en hun vertegenwoordigers recht hebben op onafhankelijke cliëntondersteuning. Als KansPlus zijn we daar blij mee, maar we zijn nog niet tevreden.

Verbreding van de functie

Om te beginnen vinden we dat de cliëntondersteuning niet beperkt moet worden tot de ondersteuning bij het begin van de zorgverlening en bij de gesprekken over het zorgplan. Voor ons zou de cliëntondersteuner beschikbaar moeten gedurende de hele zorgverlening. Dat betekent bijvoorbeeld dat de ondersteuner tussentijds blijft volgen of de zorgverlening verloopt zoals is afgesproken en of het goed gaat met de cliënt. Ook moet de cliëntondersteuner desgewenst met de cliënt mee moet kunnen op belangrijke momenten, zoals een eventuele UWV keuring of een bezoek aan een medisch specialist al s er ingrijpende medische beslissingen genomen moeten worden.

Werkelijke onafhankelijkheid

De cliëntondersteuning zoals die nu aangeboden wordt is niet altijd onafhankelijk. Het komt in de WMO geregeld voor dat de cliëntondersteuner in dienst is van de gemeente of deel uitmaakt van het wijkteam dat ook verantwoordelijk is voor de zorgverlening. Hierdoor kan een onwenselijke belangenverstrengeling ontstaan.

In de WLZ wordt deze rol nu vaak vervuld door de persoonlijk begeleider, maar die maakt meestal ook deel uit van het begeleidingsteam en is daarmee niet onafhankelijk. Er zijn voorbeelden van instellingen die dit probleem inzien, en die de cliëntondersteuning uit het team gehaald hebben. Deze onafhankelijke persoonlijk begeleiders hebben dan bijvoorbeeld 1,5 uur per week per cliënt waar ze verantwoordelijk voor zijn. KansPlus vindt dat een goede stap, maar we zouden een stapje verder willen. Als de uren vrij gemaakt kunnen worden uit het begeleidingsteam, moet het ook losgemaakt kunnen worden uit het instellingsbudget. Samen met het  geld van het zorgkantoor voor de wettelijke onafhankelijke cliëntondersteuning, kan dit dan aan de cliënt / vertegenwoordiger ter beschikking worden gesteld, zodat deze zelf kan kiezen door wie hij zich wil laten ondersteunen. Daarmee is de onafhankelijkheid het best gewaarborgd.

Wie biedt de functie aan

Op dit moment wordt de onafhankelijke cliëntondersteuning vooral aangeboden door de MEE organisaties en Zorgbelang. Dit zijn de grote spelers op dit gebied die met veel gemeenten en zorgkantoren contracten hebben afgesloten voor het leveren van deze dienst.

Er zijn echter ook overal in het land individuele cliëntondersteuners die als zzp-er werkzaam zijn. Voor een deel zijn dit mensen die vanuit een beroepsachtergrond in deze functie zijn gekomen, maar er zijn ook ervaringsdeskundigen (ouders, broers of zussen) bij die de functie van cliëntondersteuning prima kunnen vervullen.

De ervaring leert dat zzp-ers meer klantgericht werken en betere kwaliteit kunnen leveren, omdat ze een directere verantwoordelijkheid voelen om de cliënt goed te ondersteunen. We zien echter ook dat het voor de individuele zzp-ers moeilijk kan zijn om in beeld te komen bij de gemeenten en zorgkantoren. KansPlus onderzoekt op dit moment de mogelijkheid om individuele cliëntondersteuners in een netwerk rond KansPlus te organiseren, om zo gezamenlijk een sterkere positie te kunnen ontwikkelen. Als u zelf een zelfstandig werkende cliëntondersteuner bent en hier interesse in heeft, nodigen we u graag uit contact met ons op te nemen.